X
تبلیغات
فروشگاه westbazi
 
 
smmousavi
 
تاریخ عضویت: 1397/01/27
تاریخ ایجاد وبلاگ: 1397/04/05
تعداد مطالب: 4
تعداد ارسال های تالار گفتگو: 18
 pc 
 
درباره وبلاگ
گیم‌نوشته های محمد موسوی
 
منو اصلی
موضوعات
آرشیو ماهیانه مطالب
پیوند ها
آمار بازدیدکنندگان
خوراک خور (RSS Feed)
 
 

 
 
لطفــا چند لحظه صبر نمائید...
 
بستن پنجره هشدار
 
 
پنجشنبه ۲۱ تیر ۱۳۹۷ ساعت ۸:۰۹:۰۸ ب.ظ  ::  موضوع: مقاله
 

<!-- [if gte mso 9]><xml> </xml><![endif]--><!-- [if gte mso 9]><xml> Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA </xml><![endif]--><!-- [if gte mso 9]><xml> </xml><![endif]--><!-- [if gte mso 10]> <style> /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; mso-para-margin-top:0in; mso-para-margin-right:0in; mso-para-margin-bottom:8.0pt; mso-para-margin-left:0in; line-height:107%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri",sans-serif; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;} </style>

Children of Morta

در E3 2018 همه ما شاهد عناوین بزرگی مثل The Last of Us Part II، Death Stranding، Devil May Cry V و امثال این‌ها بودیم. طبیعتا همه هم از مشاهده این بازی‌ها هیجان‌زده شدیم. اما در سکوت خبری، یک بازی ایرانی هم در E3 امسال معرفی شد، که ظاهرا خیلی‌ها یا متوجه آن نشدند، یا خیلی ساده از کنار آن گذاشتند، یا در بدبینانه‌ترین حالت، آن را از همه مخفی کردند. به هر حال منظور من بازی Children of Morta است که امسال توسط شرکت ناشر 11-bit Studio منتشر خواهد شد.

قصد من از این مطلب معرفی بازی نیست. قصد من واکاوی این مسئله است که چرا برخی بازی‌های ایرانی ساخته شده، "ایرانی" نیستند؟ چرا برخی بازی‌ها فقط اسم سازنده‌هایشان ایرانی است و دیگر هیچ؟! و صد البته قصد من نقد این بازی – مخصوصا پیش از انتشار آن – هم نیست، چرا که نه به محتوای آن دسترسی کامل دارم، و نه این مطلب در صدد این کار است؛ اما پیدا کردن تصادفی این بازی در اینترنت بهانه‌ای شد تا در مورد این مسئله کمی – و فقط کمی! - فکر کنم و حاصل خلاصه آن را در اینجا در اختیار شما بگذارم.

اساسا صنعت بازی (گیمینگ) برخلاف خیلی از صنعت‌های دیگر به شدت فرهنگ‌ساز است. فکر نمی‌کنم دیگر کسی در این مسئله شک داشته باشد که صنعت بازی فقط یک تفریح و سرگرمی (entertainment) نیست، بلکه یک صنعت است. حتی اگر فرض را بر این بگذاریم که بازی – یا بعضی بازی‌ها – فقط جنبه سرگرمی دارند و هدف سازنده‌ها فرهنگ‌سازی نیست، اما طبیعتا هر سازنده‌ای دوست دارد تا به طریقی بازی خود را به فروش بیشتر برساند؛ پس چرا نباید به این فکر برسد که فرهنگ بازی خود را میان گیمرها گسترش بدهد؟

برای مثال فرض کنید یک شرکت بازی‌سازی، بازی‌ای ساخته بر اساس "رقص". و همچنین فرض کنیم که هدف آن صد در صد سرگرمی است. آیا برای این شرکت مهم نخواهد بود که در فرهنگ‌‌های مختلف رقص چه جایگاهی دارد؟ در نتیجه آیا برایش مهم نخواهد بود که رقص در جوامع و فرهنگ‌های مختلف گسترش پیدا کند؟ نتیجه اینها این می‌شود که کم کم به بازی قابلیت‌هایی مثل رقص چند نفره، رقص آنلاین، آموزش رقص، مسابقات رقص، رقص‌های محلی و... اضافه شود، و واضح است که پس از عرضه چند ساله این عنوان و عناوینی مشابه، فرهنگ رقص در جوامع دیگر چقدر تفاوت خواهد کرد. البته این مثال را به دلیل راحت بودن زدم و قصد نقد خود مسئله رقص را نداشتم. شما می‌توانید جای "رقص" را با دانسته‌های خود پُر کنید! فقط خواستم متوجه تاثیر یک بازیِ صرفا سرگرمی در فرهنگ جوامع باشید.

حالا فرض کنید شما قرار است به عنوان یک ایرانی یک بازی بسازید و آن را دنیا به صورت بین‌المللی عرضه کنید؛ چه خواهید کرد؟ دو راهکار وجود دارد: راهکار اول این که از هر آنچه که آماده است استفاده کنید و یک بازی بر اساس فرهنگ موجود بسازید، که طبیعتا هر چه آن فرهنگ محبوب‌تر باشد، فروش بیشتر خواهد داشت و تمایل شما هم برای ساخت بازی حول آن موضوع و محتوا بیشتر خواهد بود. راهکار دوم هم این که چیزی بسازید که فرهنگی جدید را به بازار عرضه می‌کند و اگرچه ریسک آن وجود دارد که به دلایل ناآشنا بودن آن موضوع و فرهنگ بازی فروش زیادی نداشته باشد و با نقدهایی همراه باشد، اما از آن طرف در صورت موفقیت فرصتی نصیب شما خواهد شد که نصیب خیلی‌ها نشده است.

بازی Detention از آن دسته بازی‌هایی است که راهکار دوم را انتخاب کرده و سعی کرده تا ترس و دلهره را در محیطی با فرهنگ کشور تایوان (کشور سازنده) به مخاطب عرضه کند. این بازی موفق شد تا نظر منتقدین را به خود جلب کند و برخی جنبه‌های فرهنگ تایوان را تا حدودی به سایرین معرفی کند. اگرچه این یک قاعده کلی نیست و بازی‌های زیادی هم هستند که نتوانستند در این کار موفق شوند، اما این همان چیزی است که همان اول هم گفتم؛ "ریسک"! سازندگان Detention این ریسک را کرده و جواب هم گرفتند.

اما برسیم به اصل قضیه و بازی Children of Morta که راهکار اول را برای خود برگزیده است؛ راهکاری که در تقریبا تمام جنبه‌های بازی مشهود است. استودیوی سازنده بازی Dead Mage است. شاید تعجب کنید که مگر این یک استودیوی بازی‌سازی ایرانی است؟! در جواب باید بگویم بله! این همان استودیوی فن افزار ایرانی است، ولی با نام بین المللی Dead Mage. فرض کنید قرار بود شما نامی برای شرکت ایرانی خود در سطح بین المللی انتخاب کنید؛ چه اسمی انتخاب می‌کردید؟ آیا "جادوگر مرده" اسم مناسبی بود؟! خب طبیعتا شما جادوگر نیستید! اگر هم بودید، مُرده نبودید! به هر حال به من ربطی ندارد اسم استودیوی آنها چیست، فقط خواستم بدانید غیر ایرانی بودن بازی از همین جا شروع می‌شود!

اسم بازی Children of Morta است؛ اسم Morta به کوهی بر می‌گردد که خانواده Bergson نسل‌هاست وظیفه نگهبانی از آن را دارند؛ کوهی که حالا به دلایلی نامشخص توسط اهریمنان تسخیر شده است. نمی‌خواهم سر "اسم‌ها" بمانم و تا صبح سر این قضیه حرف بزنم که نام‌ها ایرانی نیستند! چرا که شاید ضرورتی نداشته باشد اسامی اشخاص و موقعیت‌ها و بقیه چیزها در بازی ایرانی باشد. فرض کنید قرار بود یک بازی بسازید که در سیاره‌ای ناشناخته یا در یکی از شهرهای خارج از ایران روایت می‌شود؛ طبیعتا انتظار نداریم که اسم شخصیت‌ها ایرانی باشد! پس مشکل اصلی ما کجاست؟ مشکل اصلی همان چیزی است که اول هم از آن یاد کردم: "فرهنگ".

این که دیگر به اسامی کاری ندارم به خاطر این است که بیشتر از اسم، محتوا است که فرهنگ را تحت تاثیر خود قرار می‌دهد. فرض کنید شما در حال بازی کردن عنوان Children Of Morta هستید. تا چه اندازه حس ایرانی بودن در بازی به شما دست می‌دهد؟ آیا شخصیت‌ها طراحی ایرانی دارند؟ البته منظورم حجاب نیست! اما شما ایران و ایرانی را به چه چیزی می‌شناسید؟ ایران قدیم یا ایران حالا فرقی نمی‌کند، سوال این‌جاست که آیا شخصیت‌های این بازی از این منظر "ایرانی" (از لحاظ طراحی و نه از لحاظ اسم و مکان و اینها) هستند؟ آیا خانه آنها، محیط بازی، اسلحه‌ها، طراحی منوها، دشمنان و صدها چیز دیگر که حس ایرانی بودن بازی را به شما منتقل نمی‌کنند.

این بازی همچنین به صورت کاملا انگلیسی عرضه خواهد شد و خبری از پشتیبانی از نسخه فارسی – البته تا این لحظه – نیست. عجیب هم نیست که به فکر زبان فارسی – حتی فقط متن، و نه صدا و تغییرات بصری لازم – نباشند؛ به هر حال این بازی که ایرانی نیست!

شاید بپرسید خب اینها که جزو فرهنگ بازی نبود و قسمتی از طراحی بازی به شمار می‌آید. درست گفتید! راستش هنوز دلم نمی‌آید بروم سر وقت فرهنگ بازی، ولی ناچارم به آن هم بپردازم.

قبل از این که به موضوع فرهنگ در این بازی بپردازم، بگذارید بگویم اصلا چرا بازی ایرانی باید ایرانی باشد؟ اصل این قضیه بر می‌گردد به همان فرهنگ‌سازی که گفتم. اگر هر استودیوی بازی‌سازی ایرانی بخواهد برای خودش اسمی غیر ایرانی انتخاب کند، اسم و رسم بازی‌هایش غیر ایرانی باشد، فرهنگ غالب در بازی غیر ایرانی باشد، و خلاصه همه چیزش – به جز اسم سازنده‌ها، که شاید آن هم روزی غیر ایرانی شود! – غیر ایرانی باشد، پس هدف از ایرانی بودن سازنده‌ها چیست؟ آیا همین که بگوییم ایرانی‌ها هم در حال ساخت بازی‌های جهانی هستند کافی است؟ البته این که ایرانی‌ها توانسته‌اند بیشتر از پیش در بازار جهانی خودی نشان بدهند جای خوشحالی است، اما آیا این همان چیزی است که یک "ایرانی" می‌خواهد؟ که فقط بگوید یک ایرانی هم در بازار جهانی هست؟! آیا قرار نیست تاثیر گذاری او را هم در فرهنگ رایج بازی‌سازی ببینیم؟ شاید هم با فرهنگ رایج بازی‌ها مشکلی ندارد و دوست دارد تا ایران – هر آن گونه که بوده و هست – در فرهنگ جدید هضم شود؟

Children of Morta به عنوان نمونه‌ای از این بازی‌های ایرانی ولی غیر "ایرانی"، شاید مثل پدیده فرار مغزها باشد؛ ایرانی‌هایی که از زندگی در ایران – به هر دلیلی – خسته شده‌اند و حالا که پایشان به بازار جهانی باز شده، می‌خواهند هر چه را که در ایران و بازار گیمینگ آن قادر به انجامش نبودند، در آن وَرِ آب انجام دهند. به همین دلیل ما نشانه‌ای از فرهنگ ایرانی در این بازی نمی‌بینیم. به نظرم بازی Children of Morta از فرهنگ ایرانی شاید تنها فرهنگ "خانواده" را در خود حفظ کرده باشد، آن هم با ارفاق! وگرنه از اقسام مختلف فرهنگ ایرانی (زبان، آداب و رسوم، البسه، هنر، موسیقی، معماری، آیین‌ها، و...) چه چیز دیگری در بازی احساس می‌شود؟ آیا در زمانه‌ای ایران شاید بیشتر از همیشه در معرض تهمت "خشونت" قرار دارد، وقت آن نرسیده بازی‌های ایرانی فرهنگ "صلح ایرانی" را به جهانیان عرضه کنند؟ این که چگونه باید فرهنگ ایرانی را در دل بازی جای داد بحث مفصلی دارد. طبیعتا قرار نیست حتما یک بازی جار بزند "من یک بازی ایرانی هستم!"، اما برای هر کاری روشی هست، که فعلا جای بحث آن نیست.

وقتی تلاش سازندگان کشورهای دیگر در ترویج فرهنگ‌های مورد نظرشان را می‌بینم با خودم می‌گویم ما هم نباید ساکت بنشینیم و در مقابل آنها با توجه به فرصت‌های به وجود آمده عکس العملی نشان بدهیم. تنها امید من به Dead Mage این است که زنده شود و در مراحل بعدی و بازی‌های بعدی بتواند به روشی ماهرانه و ظریف فرهنگ ایران و ایرانی را در بازی‌های خود بگنجاند. طبیعتا انتظارات ما از استودیوهای این‌چنینی نسبت به بازی‌سازان مستقل تازه کار بیشتر است. همچنین به این لیست اضافه کنید بازی‌های دیگری را مثل Flipping Filip، Memoranda و...

کلام آخر: این بازی را باید Children of Morta نامید، و نه "فرزندان مورتا".

----------

پ.ن: عکس بالا، عکسی سانسور شده است که در سایت دیجی کالا قرار گرفته است!

پ.ن2: با عرض معذرت، به دلیل زیاد بودن متن و محدودیت سرویس وبلاگ، متن با فونت ریز قرار داده شد!

<!-- [if gte mso 9]><xml> </xml><![endif]--><!-- [if gte mso 9]><xml> Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA </xml><![endif]-->
 
 
 
داغش کن!
درجه داغی این مطلب: 7 درجه